Dragan Velikić – Knjiga.hr

Islednik

Sun, 18 Jan 2026 18:12:50 +0000

Najveći kvalitet ovog romana jeste činjenica da je napisan tako da se u njemu sve moralo odigrati samo tim redom i samo tim intenzitetom kako je napisano i nikako drugačije. Nema čitaoca koji neće utkati sebe u ovaj roman. Jer, Islednik hrabro govori o onome o čemu bismo radije ćutali. Srđan Tešin

Severni zid

Tue, 09 Sep 2025 18:12:25 +0000

U književnom univerzumu Dragana Velikića, satkanom od sudbina njegovih mediteranskih junaka koji, u vrtlogu istorije i traganju za izgubljenim identitetom, domišljaju pravu istinu o svojoj zemlji – roman Severni zid zauzima posebno mesto koliko na planu asocijacija i metafora, toliko i na fonu balkanskog fatuma s kraja XX veka i izbegličkog mentaliteta nekadašnjih Jugoslovena. Romani Dragana Velikića istrajno su i opsesivno variranje teme o neutaženoj čežnji ličnosti da se otme delovanju velikih mehanizama Istorije, Ideologije i Politike. Stilski gotovo besprekorno napisan, Severni zid nudi naročitu vrstu zadovoljstva u tekstu. Tihomir Brajović

Hamsin 51

Tue, 25 Feb 2025 19:03:43 +0000

Krajem proleća 1999. godine Nikola je dovršavao rukopis kratkih proza Čežnja pauka. Spuštao se padinama Kalemegdana na obalu Dunava. Zaglédao je svaki kamen Turskog kupatila i Kule Nebojše što se raspukao zbog nežnosti korova. Beograd je opet bio posleratni grad. Hamsin 51 je spektakularna porodična saga pisana početkom devedesetih godina dvadesetog veka sa završnicom radnje koja tek treba da se dogodi kroz tri decenije – u 2022. godini. Sivilo rata na Balkanu i nacionalna ludila su još uvek suviše blizu, a vreme će tek podariti univerzalnost ovom antiratnom delu. – Gerhard Moser, Neue Zürher Zeitung. Zastrašujuća stvarnost poslednjeg rata koji drobi junakovu domovinu, prisutna je na početku romana, u godini 1991, a posledice iste te pustošne ’stvarnosti’ prisutne su i pri kraju romana, godine 2022, kao autorova futuristička projekcija rasutih života i sudbina nakon smiraja aktuelne istorijske pošasti. Sve što se dešava u ovom neobično vešto sklopljenom romanu, bilo ’stvarno’ ili izmaštano, generisano je upravo delovanjem te neotklonjive Stvarnosti.– Tihomir Brajović, Književne novine. Velika evropska proza, omamljujuca i elegantna! – Hermann Wallman, Frankfurter Rundschau

Bečki roman

baja — Thu, 17 Oct 2024 11:10:53 +0000

Bečki roman ili priča o slučaju doktora Pavla Marića – „Trovača iz Hirschendorfa“, mučna je i nimalo laskava studija srednjoeuropskog mentaliteta u kojoj, ponukan recentnim događajima iz vlastitog života, Dragan Velikić secira duboko upitne vrijednosti omiljenog mu mitema uglađenosti („umivene“) Mitteleurope. Filigranski satkan iz nekoliko različitih rakursa, roman rašomonski pripovijeda o odnosu pojedinca i društva te dosegu njegove slobode unutar rigidnosti državno-pravnog ustroja čiji nukleus čini obitelj. U detekciji posvemašnje nemoći ostvarivanja slobode unutar društva izraslog na humusu povijesne ostavštine koje, znakovito, do današnjeg dana nije službeno izvršilo denacifikaciju, s nezgodnim kontinuitetom političkih intriga i sklanjanja „drugih“ i „drugačijih“ u prostore logora i zatvorskih ćelija, preko mračnih podruma sve do samostanskih izbi i psihijatrijskih odjela, Bečki roman poput fino cizelirane gravure s uznemirujućim sadržajem otkriva drugu stranu portretnog medaljona. Uljuđeno lice otmjene dame Mitteleurope, čijom je plemenitom distancom pisac neskriveno udivljen, međutim, iza svoje reprezentativne slike praćene zamamnim mirisom vanilin-kiflica i marcipanskih kugli, u taktu dobro ugođenih valcera, bez milosti i „von oben“ i danas provodi svoju stožernu politiku obrane od svih potencijalno opasnih, nekonfekcijskih „drugosti. Paola Orlić

Danteov trg

Wed, 26 Jun 2024 07:13:58 +0000

Kao i u prethodnim Velikićevim romanima, junaci pletu analogne i često isprepletene sudbine osujećenih srednjoeuropskih građana i intelektualaca, topografija je vrlo raznolika, ali i prepoznatljiva (Pula, Trst, Beograd, Njemačka, Austrija, Amerika…), vrijeme koordinate radnje neprestano se mijenjaju, a najuzbudljivije stranice ove lutajuće priče o seobi i iseljavanju su one na kojima se čitatelj prepušta čarima oslobođenog jezika. Tihomir Brajović Priča o dobrovoljnoj izolaciji okvir je Velikićevih melankoličnih, ali i strastvenih meditacija o misiji književnosti, o velikim piscima poput Nabokova, Canettija, Joycea… Aleš Debeljak Napokon, knjiga koja ne nameće dosadnu zabavu, već pruža duboki smisao svih ograničenih, manjih i većih staza života, knjiga koja, unatoč tragičnim i ponekad samonanesenim porazima, prikazuje život kao nešto veliko i veličanstveno. Knjiga koja taj osjećaj projicira u budućnost. Peter Handke

Dosije Domaševski

Fri, 21 Jun 2024 06:54:03 +0000

Severni zid

baja — Tue, 28 Mar 2023 10:26:56 +0000

Glavni junak Severnog zida jeste veliki pisac Džejms Džojs. I to ne samo sa stanovišta fabulativno-sižejne konstrukcije romana (mada se veliki deo radnje odnosi baš na Džojsov pulski, a delimično i tršćanski žvot), nego i sa stanovišta finog, doista estetizovanog povezivanja sudbina ostalih relevantnih likova. Tako je Marta, nerealizovana ljubav velikog pisca, baka bečke pozorišne umetnice Rite (koja, u jednom momentu radi predstavu Džojsovih Izgnanika), dok Rita postaje prijateljica Olge, Beograđanke, emigrantkinje iz raspadajuće Jugoslavije, anglistkinje koja je magistrirala na Uliksu, i čiji je ujak, nekoliko godina nakon Džojsove smrti, bio Martin plaćeni ljubavnik! Rečju, briljantno zaokružena životna drama u kojoj likovi kao u antičkim tragedijama – idu putevima koji su izabrali njih (a ne onima koje su izabrali oni). Kao i u literaturi samog Džejmsa Džojsa, uostalom. S druge strane Velikić se ovim romanom još jednom dokazuje kao istinski srednjoevropski pisac, koji ne samo da poznaje miljee i duh tog kulturnog prostora, nego ume da ih literarizuje u njihovim najizazovnijim vidovima. Bez obzira što neusmnjivo predstavlja eruditnu prozu, Severni zid se čita kao lako i pitko štivo. Sava Damjanov

Astragan

baja — Tue, 28 Mar 2023 10:26:52 +0000

Astragan je uzbudljiv filmični roman o političkoj i seksualnoj obmani koja se odvija između Beograda i jadranske obale. Inteligencija kojom Velikić razotkriva kič, kao i citati i aforizmi koji su znalački ucijepljeni u priču sugeriraju da je učio od Kundere, iako je Velikić po svemu dinamičan i samosvojan talent. Mark Thompson, The Guardian Dok je Via Pula bila koncentrično, prstenasto strukturirana (slijedeći topografsko-konceptualni model paukove mreže), roman Astragan organiziran je u obliku linearno ulančanih epizoda, koje kao u pasijansu ili dominu logično slijede jedna drugu, odnosno izravno proizlaze iz prostorno-geografskih pomaka protagonista, posebno glavnog junaka (pisaca in spe) Marka Delića, koji svojim životom i radom u zapletu povezuje Beograd i Pulu s Trstom i Urbinom, s Londonom i Zürichom – o Buenos Airesu da i ne govorimo. Tonko Maroević Priča o životu Marka Delića postaje u neku ruku tek izlika da meandarski lutamo kroz vrijeme i prostor. I vrijeme i prostor uvijek se nastoje jasno označiti, baš kao i protagonisti na koje glavni lik nailazi, pa stoga izmišljeno i realno postaju podjednako prihvatljive kategorije. Zvonko Maković Roman čelične pameti, visoke pismenosti i napetosti, Astragan je u suštini najrazornija antikomunistička knjiga koja iz aristokratske pozicije razara ideologiju. Jurica Pavičić, Slobodna Dalmacija Fabula je naoko jednostavna, glavni junak, sticajem okolnosti menja sopstveni identitet, ulazi u galaksiju misterioznog udruženja hodača, ljubitelja maslačaka i drugog bilja, Aphake – što je zapravo paravan za međunarodnu špijunsku organizaciju u kojoj se podaci dostavljaju iz celog sveta pod šifrom botaničkih izveštaja – i, naravno, nestaje iz nje i svog romanesknog života. Velikić se ironično poziva na Čendlera i Hemeta. Kao i neki od Le Kareovih junaka, Velikićev Marko Delić gradi svoj novi identitet istovremeno stvarajući sopstvenu novu prošlost i pripremajući se za buduću špijunsku karijeru. Nenad Šaponja, Polja Astragan je gigantska parodija jednog političkog trilera. Velikić je vrhunski pripovjedač. Elisabeth Enders, Radio Baden-Baden

Hamsin 51

baja — Tue, 28 Mar 2023 10:26:47 +0000

Velika europska proza, omamljujuća i elegantna! Hermann Wallman, Frankfurter Rundschau Neukroćeni pripovjedački duh Dragana Velikića u romanu Hamsin 51 povezuje različite historijske momente, odljevke sjećanja i anticipacije i poemu svog glavnog junaka u neporecivo čvrstu cjelinu. Snažno psihološko pulsiranje propraćeno je filigranski cizeliranom rečenicom. Igor Marojević, Monitor Hamsin 51 spektakularna je obiteljska saga pisana početkom devedesetih godina dvadesetog stoljeća sa završnicom radnje koja će se dogoditi kroz tri decenije – u 2022. Sivilo rata na Balkanu i nacionalna ludila još su uvijek suviše blizu, a vrijeme će tek podariti univerzalnost ovom velikom antiratnom djelu. Gerhard Moser, Neue Zürcher Zeitung Zastrašujuća stvarnost posljednjeg rata koji drobi junakovu domovinu, prisutna je na početku romana, u godini 1991, a posljedice iste te pustošne “stvarnosti”, prisutne su i pri kraju romana, godine 2022, kao autorova futuristička projekcija rasutih života i sudbina nakon smiraja aktualne historijske pošasti. Sve što se dešava u ovom neobično vješto sklopljenom romanu, bilo “stvarno” ili izmaštano, generirano je upravo djelovanjem te neotklonjive Stvarnosti. Tihomir Brajović, Književne novine

Ruski prozor

Wed, 15 Jun 2022 16:57:08 +0000

Velikić je svoj roman-omnibus realizovao u tri veoma asimetrična poglavlja. U prvom je narator Danijel, ostareli dirigent, koji ispoveda svoj život. U drugom poglavlju, koje je okosnica romana, njegov će se slušalac pojaviti na sceni: Rudi Stupar, mladić iz vojvođanske varoši, nesuđeni glumac. Treće poglavlje samo je kratki appendix, u kojem junaci koji defiluju romanom iz svog, do tada nečujnog glasa svode račune s Rudijem. Možda je najveća vrlina Velikićevog pisanja, koja je uvrhunila baš u ovom romanu, njegovo izvanredno prefinjeno osećanje za životni detalj koji prikazuje i priziva sa gotovo šamanskom moći materijalizacije. Teofil Pančić